مهریه حقوق مالی است که برای حمایت از زنان در قانون در نظر گرفته شده است. بسیاری از زنان در شرایط مختلف زندگی خود به دنبال راهی برای دریافت مهریه خود هستند. یکی از ابزارهای قانونی برای اخذ مهریه دادخواست مهریه از طرف زن است. اما سوالات زیادی در این بین وجود دارد و خیلی از خانمها نمیدانند چگونه میتوانند حق قانونی که برای مهریه دارند را خودشان یا توسط وکیل مهریه مطالبه کنند.
شناخت درست از قوانین و آشنایی با نحوه دادخواست مهریه و راههای مطالبه مهریه، میتواند به زنان کمک کند مسیر حقوقی را به راحتی طی کنند. برای اطلاع از نحوه دادخواست مهریه برای زن و شرایط و قوانین و مندرجاتی که در این رابطه وجود دارد با سایت وکیلم همراه باشید.
درخواست طلاق از طرف زن
در قانون ایران حق طلاق با مرد است، یعنی این مرد است که هر زمان بخواهد بدون هیچ گونه عذر و بهانهای میتواند درخواست طلاق دهد. اما برای طرح دادخواست از طرف زن شرایط و مستنداتی باید وجود داشته باشد. زن تنها در صورتی حق درخواست طلاق دارد که یکی از شروط ضمن عقد را بتواند اثبات نماید. شروطی که به استناد آن زن میتواند درخواست طلاق دهد شامل؛
- استنکاف شوهر از دادن نفقه به مدت شش ماه،
- عصر و حرج (شرایط زندگی مشترک به دلیل سوء معاشرت زوج برای زوجه غیرقابل تحمل شود.)
- ابتلای زوج به امراض صعبالعلاج
- جنون زوج
- اشتغال زوج در مشاغلی که در منافی با مصالح خانوادگی و حیثیت زوجه باشد. (نیاز به رای دادگاه و احراز آن در دادگاه است.)
- محکومیت زوج با حکم قطعی به مجازات 5 سال حبس یا بیشتر .
- ابتلاء زوج به هر گونه اعتیاد
- ترک زوج از زندگی مشترک بدون هیچ عذر و بهانه موجهی حداقل طی 6 ماه
- محکومیت زوج در اثر ارتکاب جرم
- عقیم بودن زوج پس از گذشت 5 سال از زندگی مشترک
- در صورتی که زوج به مدت 6 ماه مفقودالاثر شود.
- زوج همسر دیگری بدون رضایت زوجه اختیار کرده باشد.
برای استناد به هر یک از این موارد که در تمامی عقدنامهها آمده است. اولاً باید زوج و زوجه زیر تمام شروط را امضاء کرده باشند. ثانیاً زوجه دلایل و مستندات کافی برای اثبات شرط مربوطه به دادگاه ارائه دهد.
دادخواست طلاق از طرف مرد با مهریه عندالاستطاعه
یکی از موضوعات پرچالش در دعاوی خانوادگی، دادخواست طلاق از طرف مرد در حالی است که مهریه هم باید پرداخت شود. طبق قانون، مرد هر زمان که بخواهد میتواند درخواست طلاق بدهد؛ اما شرط اصلی این است که حقوق مالی زن از جمله مهریه را پرداخت یا تکلیف آن را مشخص کند. حال اگر مهریه به صورت عندالاستطاعه تعیین شده باشد، وضعیت کمی متفاوت است.
مهریه عندالاستطاعه به این معناست که مرد تنها در صورتی ملزم به پرداخت است که توانایی مالی داشته باشد. بنابراین، زمانی که مرد دادخواست طلاق میدهد، زن میتواند مطالبه مهریه را مطرح کند، اما دادگاه برای صدور حکم ابتدا بررسی میکند که آیا مرد از نظر مالی استطاعت پرداخت دارد یا خیر. در صورت اثبات ناتوانی مالی، مرد ملزم به پرداخت فوری مهریه نخواهد بود و پرداخت آن به زمان تمکن مالی او موکول میشود.
با این حال، دادگاه ممکن است برای جلوگیری از تضییع حق زن، حکم به تقسیط مهریه یا صدور قرار تأمین خواسته صادر کند تا هر زمان مرد دارایی یا حقوقی به دست آورد، زن بتواند آن را وصول کند.
در نتیجه، در دادخواست طلاق از طرف مرد با مهریه عندالاستطاعه، مسیر قانونی کمی پیچیدهتر از حالت مهریه عندالمطالبه است. مرد باید ضمن ارائه دلایل خود برای طلاق، وضعیت مالیاش را نیز شفافسازی کند تا دادگاه دربارهی پرداخت مهریه تصمیمگیری کند.
دادخواست طلاق از طرف زن و مهریه
یکی از پرسشهای پرتکرار زنان این است که آیا میتوانند همزمان با دادخواست طلاق از طرف زن، مهریه خود را نیز مطالبه کنند یا خیر. طبق قانون، طلاق و مهریه دو موضوع مستقل هستند، اما زن این حق را دارد که در کنار طرح دادخواست طلاق، دادخواست مهریه را هم به دادگاه خانواده ارائه کند. این اقدام باعث میشود روند مطالبه حقوق مالی او سریعتر آغاز شود و قاضی در زمان صدور حکم طلاق، تکلیف مهریه را نیز روشن کند.
نمونه دادخواست مهریه از طرف زن
ریاست محترم دادگاه خانواده ………
با سلام و احترام
اینجانبه ……………… فرزند ……………… به شماره شناسنامه ………… و کد ملی ……………… ساکن ……………… به استحضار میرسانم:
مطابق سند نکاحیه شماره ………… مورخ ………… در دفترخانه شماره ………… ازدواج، خوانده آقای ……………… فرزند ……………… به شماره شناسنامه ………… و کد ملی ……………… متعهد به پرداخت تعداد ………… سکه تمام بهار آزادی (یا معادل ریالی آن) به عنوان مهریه اینجانب گردیده است.
با توجه به اینکه تاکنون هیچ بخشی از مهریه مذکور به اینجانب پرداخت نشده و با وجود مراجعات مکرر حاضر به پرداخت حق قانونی اینجانب نشده است، مستنداً به مواد ۱۰۸۲ و ۱۱۰۱ قانون مدنی و ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده، تقاضای صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مهریه مندرج در سند ازدواج به میزان ………… سکه تمام بهار آزادی (یا وجه نقد معادل) به انضمام خسارات دادرسی و حقالوکاله وکیل را دارم.
دلایل و مستندات:
- تصویر مصدق سند نکاحیه
- کپی شناسنامه و کارت ملی خواهان (زن)
- سایر مدارک مورد نیاز(کثل کپی شناسنامه و کارت ملی مرد)
خواسته: مطالبه مهریه مندرج در عقدنامه به میزان ………… سکه تمام بهار آزادی (یا معادل ریالی آن) به انضمام خسارات دادرسی.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی خواهان: ………………
امضاء – تاریخ
درخواست مهریه از طرف زن
یکی از حقوق قطعی زن بعد از جاری شدن عقد مهریه است که به محض جاری شدن عقد بر ذمه مرد قرار میگیرد. چه مهریه عندالمطالبه (هر زمان که زن بخواهد میتواند دریافت کند.) چه عندالاستطاعه (زمانی که مرد استطاعت مالی برای پرداخت داشته باشد.) باشد زن میتواند درخواست پرداخت مهریه خود را داشته باشد.
برای طرح این دادخواست زن میتواند از دو طریق اقدام کند.
- درخواست از اداره ثبت اسناد و املاک: اگر مهریه وجه نقد یا سکه باشد، زن میتواند با مراجعه به دفترخانه ازدواجی که عقد در آن ثبت شده، صدور اجراییه مهریه را مطالبه کند و سپس به اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان مربوطه جهت توقیف اموال مراجعه نماید. این راه معمولاً سریعترین راه وصول مهریه است البته اگر مرد اموال و مستقلات سنددار یا حساب بانکی پر داشته باشد.
- طرح دادخواست در دادگاه خانواده: ابتدا باید به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کنید و دادخواست مهریه تنظیم نمایید. تا دادگاه با توجه به سند عقدنامه به دعوای مهریه رسیدگی کند و نسبت به آن رای صادر نماید. این روش معمولاً کمی زمانبرتر است.
دادخواست مهریه از طریق دادگاه
یکی از مهمترین روشهای قانونی برای دریافت مهریه، طرح دادخواست مهریه از طریق دادگاه خانواده است. در این حالت ابتدا باید دادخواست در دفاتر خدمات قضایی دادگاه صالح (دادگاه محل اقامت زوجه یا دادگاه محل عقد نکاح) ثبت شود. دادگاه بر اساس مستنداتی که خوانده (زوجه) ارائه کرده مانند سند عقدنامه، شناسنامه و کارت ملی زوجه و اطلاعات هویتی زوج، نسبت به پرونده رسیدگی را آغاز میکند. معمولاً دادگاه فوراً اقدام به صور حکم پرداخت کل مهریه مینماید؛ اما اگر مرد در دفاعیه خود ادعا عدم توانایی مالی جهت پرداخت را اثبات نماید و دادخواست اعسار از پرداخت مهریه بدهد معمولاً روند صدور حکم دادگاه کمی طولانی و پیچیده خواهد شد.
مزیت دادخواست مهریه از طریق دادگاه این است که زن میتواند علاوه بر اصل مهریه، درخواست توقیف اموال، ممنوعالخروجی شوهر یا صدور اجراییه را نیز داشته باشد تا حق او محفوظ بماند. به همین دلیل، بسیاری از زنان این روش را مطمئنترین راه برای وصول مهریه میدانند.
دادخواست تعدیل مهریه از طرف زوجه
در مواردی که زن متوجه شود پرداخت مهریه توسط شوهر با مشکلات مالی مواجه است یا شوهر توان پرداخت یکجای مهریه را ندارد، میتواند دادخواست تعدیل مهریه از طرف زوجه ارائه دهد. تعدیل مهریه به این معناست که زن با رضایت یا درخواست قانونی خود، درخواست میکند پرداخت مهریه به صورت تقسیط یا کاهش موقت مبلغ قابل پرداخت انجام شود تا روند وصول حق قانونی او تسهیل شود.
برای ثبت این دادخواست، زن باید مدارکی مانند سند ازدواج، شناسنامه و کارت ملی، مدارک اثبات وضعیت مالی شوهر را به دادگاه ارائه دهد. قاضی با بررسی مستندات، وضعیت مالی زوج و میزان توانایی او در پرداخت، تصمیم میگیرد که مهریه به چه صورت و در چه بازه زمانی پرداخت شود.
نکته مهم این است که تعدیل مهریه به معنای بخشش حق زن نیست؛ بلکه تنها به منظور تسهیل در دریافت آن و جلوگیری از تضییع حقوق زن است. زن همچنان حق دارد باقیمانده مهریه را در زمان مقتضی مطالبه کند.
مزیت اصلی ارائه دادخواست تعدیل مهریه این است که از یک سو روند دادرسی سریعتر میشود و از سوی دیگر، مرد نیز تحت فشار قرار نمیگیرد و امکان اجرای حکم بدون مشکلات مالی فراهم میشود. این روش به ویژه در شرایط اقتصادی دشوار یا زمانی که پرداخت یکجای مهریه غیرممکن است، کاربرد بالایی دارد.
اگر دادخواست طلاق از طرف زن باشد، مهریه تعلق میگیرد؟
بله، مهریه حق قانونی زن است و حتی اگر طلاق به درخواست خود او باشد، همچنان میتواند مهریه خود را مطالبه کند. تنها استثنا در مواردی است که زن به صورت کتبی بخواهد مهریه را ببخشد یا در طلاق توافقی بخشی از آن را بذل کند. بنابراین، درخواست طلاق از طرف زن هیچ تأثیری بر حق دریافت مهریه ندارد و دادگاه موظف است در صورت طرح دعوی، حکم به پرداخت آن صادر کند.
نمونه دادخواست طلاق از طرف زن
ریاست محترم دادگاه خانواده ………
با سلام و احترام
اینجانبه ……………… فرزند ……………… به شماره شناسنامه ………… و کد ملی ……………… ساکن ……………… به استحضار میرسانم:
مطابق سند نکاحیه شماره ………… مورخ ………… در دفترخانه شماره ………… ازدواج، با خوانده آقای ……………… فرزند ……………… به شماره شناسنامه ………… و کد ملی ……………… برقرار گردیده است.
با توجه به اختلافات شدید خانوادگی و وجود عسر و حرج که ادامه زندگی را برای اینجانب غیرقابل تحمل ساخته است، مستنداً به مواد ۱۱۳۰ و ۱۱۳۳ قانون مدنی و مواد مرتبط با عسر و حرج، تقاضای صدور حکم به طلاق قانونی به درخواست اینجانب را دارم.
همچنین تقاضا دارم مهریه مندرج در عقدنامه و سایر حقوق قانونی اینجانب از جمله نفقه و اجرتالمثل در صورت تقاضا لحاظ گردد.
دلایل و مستندات:
- تصویر مصدق سند نکاحیه
- شناسنامه و کارت ملی خواهان
- سایر مدارک و مستندات مرتبط با عسر و حرج
خواسته: صدور حکم طلاق قانونی به درخواست خواهان و تعیین تکلیف مهریه و سایر حقوق قانونی.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی خواهان: ………………
امضاء – تاریخ
نمونه دادخواست تعدیل مهریه از طرف زن
ریاست محترم دادگاه خانواده ………
با سلام و احترام
اینجانبه ……………… فرزند ……………… به شماره شناسنامه ………… و کد ملی ……………… ساکن ……………… به استحضار میرسانم:
مطابق سند نکاحیه شماره ………… مورخ ………… در دفترخانه شماره ………… ازدواج، خوانده آقای ……………… فرزند ……………… به شماره شناسنامه ………… و کد ملی ……………… متعهد به پرداخت تعداد ………… سکه بهار آزادی (یا معادل ریالی) به عنوان مهریه اینجانب گردیده است.
با توجه به وضعیت مالی خوانده و عدم توانایی پرداخت یکجای مهریه، اینجانب تقاضای صدور حکم تعدیل مهریه به صورت تقسیط یا تعیین مهلت مناسب برای پرداخت را دارم تا حق قانونی اینجانب تضییع نشود.
دلایل و مستندات:
- تصویر مصدق سند نکاحیه
- شناسنامه و کارت ملی خواهان
- مدارک و مستندات مربوط به وضعیت مالی خوانده
- سایر اسناد و مدارک مرتبط
خواسته: صدور حکم به تعدیل مهریه مطابق وضعیت مالی خوانده و تعیین اقساط یا مهلت مناسب برای پرداخت با رعایت حقوق قانونی خواهان.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی خواهان: ………………
امضاء – تاریخ
سوالات متداول
زن چطور میتواند دادخواست مهریه بدهد؟
زن میتواند با ارائه سند نکاحیه و مدارک شناسایی خود به دفاتر خدمات قضایی یا دادگاه خانواده، دادخواست مهریه را ثبت و پیگیری کند.
آیا زن در زمان طلاق حتماً مهریه میگیرد؟
بله، زن در زمان طلاق حق قانونی دریافت مهریه را دارد، مگر آنکه خودش آن را ببخشد یا در طلاق توافقی بخشی از آن را بذل کند.
آیا زن میتواند همزمان با دادخواست طلاق، دادخواست مهریه هم بدهد؟
بله، زن میتواند همزمان با دادخواست طلاق، دادخواست مهریه خود را نیز به دادگاه ارائه کند.
اگر مرد توان پرداخت مهریه را نداشته باشد، تکلیف چیست؟
در این صورت، دادگاه میتواند مهریه را به صورت تقسیط یا به زمان تمکن مالی مرد موکول کند تا حقوق زن محفوظ بماند.
اگر مرد توان پرداخت مهریه را نداشته باشد، تکلیف چیست؟
اگر مرد توان پرداخت مهریه را نداشته باشد، دادگاه میتواند مهریه را تقسیط کند یا پرداخت آن را به زمان تمکن مالی او موکول نماید.
آیا زن میتواند بدون داشتن وکیل، دادخواست مهریه بدهد؟
بله، زن میتواند بدون وکیل دادخواست مهریه خود را در دفاتر خدمات قضایی یا دادگاه خانواده ثبت و پیگیری کند.
در صورت فوت شوهر، مهریه زن چگونه پرداخت میشود؟
در صورت فوت شوهر، مهریه زن از ترکه (اموال و داراییهای باقیمانده او) پرداخت میشود.
نتیجه گیری
در این وبلاگ از سایت وکیلم سعی کردیم، تمام نکات و مواردی که در درخواست مهریه از طرف زن در قانون پیش بینی شده آورده شود. چنانچه هنوز اگر سوالی در این زمینه دارید در بخش کامنتها از ما بپرسید. همچنین میتوانید تجربیات خود را نیز با ما به اشتراک بگذارید.